Maths Logo
📝
CH - 48

માહિતીની પર્યાપ્તતા (Data Sufficiency)

📌
Base Theory

મુખ્ય મુદ્દાઓ (Main Points)

આ પ્રકારના પ્રશ્નોનું માળખું ખૂબ જ ચોક્કસ હોય છે:
1
દરેક પ્રશ્નમાં એક મુખ્ય પ્રશ્ન અને તેની નીચે બે વિધાનો (1 અને 2) આપેલા હોય છે.
2
તમારે ગણતરી કરીને અંતિમ જવાબ લાવવાનો નથી હોતો, પરંતુ એ નક્કી કરવું પડે છે કે વિધાનોમાં આપવામાં આવેલી માહિતી આપેલ પ્રશ્નનો જવાબ આપવા માટે પૂરતી છે કે કેમ.
3
બંને વિધાનો ધ્યાનપૂર્વક વાંચીને તમારે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરવાનો હોય છે.
📝
Examples

વિકલ્પોના પ્રકાર (Types of Options)

આ પ્રકરણમાં સામાન્ય રીતે પાંચ પ્રકારના વિકલ્પો (A થી E) આપવામાં આવે છે:
1
(A) એકલા વિધાન 1 માંનો ડેટા પ્રશ્નનો જવાબ આપવા માટે પૂરતો છે, જયારે એકલા વિધાન 2 માંનો ડેટા પ્રશ્નનો જવાબ આપવા માટે પૂરતો નથી.
2
(B) એકલા વિધાન 2 માંનો ડેટા પ્રશ્નનો જવાબ આપવા માટે પૂરતો છે, જયારે એકલા વિધાન 1 માંનો ડેટા પ્રશ્નનો જવાબ આપવા માટે પૂરતો નથી.
3
(C) એકલા વિધાન 1 માંનો ડેટા અથવા એકલા વિધાન 2 માંનો ડેટા પ્રશ્નનો જવાબ આપવા માટે પૂરતો છે.
4
(D) વિધાન 1 અને 2 બંને માંનો ડેટા પ્રશ્નનો જવાબ આપવા માટે પૂરતો નથી.
5
(E) વિધાન 1 અને 2 બંને માંનો ડેટા એકસાથે પ્રશ્નનો જવાબ આપવા માટે પૂરતો છે.
⚠️
Confusion Points

મૂંઝવણના મુદ્દાઓ (Confusion Points)

પીડીએફના પ્રશ્નોનું વિશ્લેષણ કરતા આ બાબતોમાં સામાન્ય રીતે ભૂલો થવાની શક્યતા રહે છે:
1
અપૂરતી અથવા ખોટી માહિતીનો સ્વીકાર: ઘણીવાર આપેલા સમીકરણો પરથી ગાણિતિક રીતે શક્ય ન હોય તેવો જવાબ મળે છે. દાખલા તરીકે, નોટોની સંખ્યાની ગણતરી કરતી વખતે x = 203 આવે છે. અહીં, 203 એ પૂર્ણાંક નથી. તેથી પ્રશ્નમાં આપેલ ડેટા ખોટો છે આ પ્રશ્ન બંને વિધાનોની મદદથી પણ ઉકેલી શકાતો નથી, અને જવાબ વિકલ્પ (D) આવે છે.
2
બે શક્યતાઓ વચ્ચે મૂંઝવણ: જો કોઈ માહિતી પરથી એક કરતાં વધુ જવાબો મળતા હોય, તો તે માહિતી 'પર્યાપ્ત' ગણાતી નથી. દાખલા તરીકે, કોઈ શરતો મુજબ સંખ્યા 35 એ શરતોને પૂર્ણ કરે છે, પરંતુ સંખ્યા 53 પણ આ શરતોને પૂર્ણ કરે છે, તેથી એક નિષ્કર્ષ પર આવવું મુશ્કેલ છે અને જવાબ વિકલ્પ (D) બને છે. (કોઈ એક જ ચોક્કસ જવાબ મળવો જરૂરી છે).
📏
Type 1

ઉદાહરણો (Examples)

પીડીએફમાંથી બે અલગ-અલગ પ્રકારના ઉદાહરણો અહીં સમજાવ્યા છે:
01
પ્રશ્ન: લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ કેટલું હશે?
વિધાન (1): લંબચોરસની લંબાઈ તેની પહોળાઈ કરતાં 4m વધુ છે.
વિધાન (2): લંબચોરસની પરિમિતિ 56 cm છે.
વિધાન (1) પરથી: જો લંબચોરસની પહોળાઈ ‘x’ હોય તો લંબાઈ (x+4) થશે.
વિધાન (2) પરથી: લંબચોરસની પરિમિતિ = 2(l+b) = 4(x+2)
આ બંને સમીકરણોનો એકસાથે ઉપયોગ કરવાથી જ x = 12 જવાબ મળે છે.
તેથી, જવાબ સ્પષ્ટ રીતે મેળવવા માટે બંને વિધાનોની મદદથી પ્રશ્ન હલ કરી શકાય છે.
જવાબ: વિકલ્પ (E)
02
પ્રશ્ન: ચાર અંકોનો તે સંપૂર્ણ વર્ગ શુ છે?
વિધાન (1): જેનો છેલ્લો અંક (એકમ સ્થાન અંક) 5 છે.
વિધાન (2): જેનો પહેલો અંક 6 છે.
જે સંખ્યાનો વર્ગ થઈ શકે તેનો એકમનો અંક પણ 5 હોય, તેથી તે સંખ્યાઓ 35, 45, 55, 75, 95 હોઈ શકે.
તેમના વર્ગ: (35)2 = 1225, (45)2 = 2025, (55)2 = 3025, (75)2 = 5625, (85)2 = 7225, (95)2 = 9025 થાય છે.
ઉપર દર્શાવેલી ચાર અંકોની એકેય સંખ્યાનો પહેલો અંક 6 નથી.
તેથી આ માહિતી પરથી કોઈ ચોક્કસ સંખ્યા મળતી નથી.
જવાબ: વિકલ્પ (D)
📄PDF
CH - 48

માહિતીની પર્યાપ્તતા (Data Sufficiency)

📝TEST