💡
Base Theory
મુખ્ય મુદ્દાઓ
આ પ્રકરણમાં મુખ્યત્વે ત્રણ પ્રકારના ડેટા આપવામાં આવ્યા છે: પાઈ ચાર્ટ, સ્તંભ આલેખ (Bar Graph) અને કોષ્ટક (Table). મોટાભાગના પ્રશ્નો ટકાવારી (Percentage), ગુણોત્તર (Ratio), સરેરાશ (Average) અને તફાવત (Difference) જેવા પાયાના ગણિત પર આધારિત છે. આલેખ કે કોષ્ટકમાં આપેલી કુલ કિંમતને આધાર માનીને જ તમામ ગણતરીઓ કરવાની હોય છે, જેમ કે કુલ આવક અથવા કુલ ઉત્પાદન.
📝
પ્રકાર 1
પાઈ ચાર્ટ (Pie Chart)
પાઈ ચાર્ટમાં માહિતીને વર્તુળના ભાગોમાં ટકાવારી (%) અથવા ડિગ્રી (°) માં દર્શાવવામાં આવે છે.
01
કુટુંબની કુલ માસિક આવક રૂ. 33,650 છે, તો ભવિષ્ય નિધિ (12%) ના રૂપમાં કુટુંબની વાર્ષિક બચત કેટલી હશે?
ભવિષ્ય નિધિના રૂપમાં વાર્ષિક બચત શોધવા માટે માસિક આવકના 12% કાઢીને તેને 12 મહિના વડે ગુણવા પડે.
33650 × (12100) × 12 = 48456 રૂપિયા
02
જો પરિવાર દ્વારા કરવામાં આવેલ કુલ ખર્ચ રૂ. 46,000 હોય તો, પરિવારે ખોરાક (82.8°) પાછળ કેટલો ખર્ચ કર્યો હશે?
360° બરાબર કુલ ખર્ચ થાય, તેથી:
(82.8 × 46000)360 = 10580 રૂપિયા
📊
પ્રકાર 2
સ્તંભ આલેખ (Bar Graph)
સ્તંભ આલેખમાં માહિતીને X અને Y અક્ષ પર ઊભા સ્તંભો દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. અહીં બે અલગ અલગ વર્ષો અથવા કંપનીઓના ડેટાની સરખામણી થાય છે.
01
કંપની D ના રંગીન ટેલિવિઝનનું ઉત્પાદન (2700) એ કંપની A (1500) કરતા કેટલા ગણુ છે?
27001500 = 1.8 ગણું
02
વર્ષ 2001 (40 હજાર ટન) ની સરખામણીએ 2008 (90 હજાર ટન) માં મીઠાના ઉત્પાદનમાં કેટલા ટકાનો વધારો થયો હતો?
((90 - 40)40) × 100% = 125%
📋
પ્રકાર 3
કોષ્ટક (Table / Tabular Data)
કોષ્ટકમાં માહિતીને પંક્તિ અને સ્તંભમાં દર્શાવવામાં આવે છે.
01
એક સંગઠનમાં મેનેજરની પોસ્ટ પર સ્ત્રી 55% અને પુરુષ 45% છે. તો મહિલા મેનેજરોની સરખામણીમાં પુરુષ મેનેજરોની અંદાજીત ટકાવારી કેટલી થશે?
ટકાવારી સરખામણી:
(45% × 100%)55% = 81.81% (અંદાજીત 82%)
02
વર્ષ 1988 માં ગામની કુલ વસ્તી 1,46,947 હતી, જેમાં 65,104 પુરુષો અને 60,387 સ્ત્રીઓ હતી, તો બાળકોની સંખ્યા કેટલી?
બાળકો = કુલ વસ્તી - (પુરુષો + સ્ત્રીઓ)
146947 - (65104 + 60387) = 21456 બાળકો