વ્યસ્ત પ્રમાણ: જો અંતર અચળ હોય, તો ઝડપ અને સમય એકબીજાથી વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે (S ∝ 1T)
3
સમપ્રમાણ (ઝડપ અચળ): જો ઝડપ અચળ હોય, તો અંતર અને સમય એકબીજાના સમપ્રમાણમાં હોય છે (D ∝ T)
4
સમપ્રમાણ (સમય અચળ): જો સમય અચળ હોય, તો અંતર અને ઝડપ સમપ્રમાણમાં હોય છે (D ∝ S)
5
એકમ રૂપાંતરણ: 1 kmhr = 518ms
⚠️
Confusion Points
ગૂંચવણના મુદ્દાઓ
દાખલા ગણવા માટે યાદ રાખવાની મહત્ત્વપૂર્ણ બાબતો:
1
એકમોની સમાનતા: દાખલા ગણતી વખતે ઝડપ, અંતર અને સમયના એકમો સમાન હોવા જોઈએ. જો ઝડપ kmhr માં હોય અને સમય મિનિટમાં હોય, તો સમયને સેકન્ડમાં અથવા કલાકમાં ફેરવવો ફરજિયાત છે (દા.ત., 4 મિનિટ = 240 સેકન્ડ).
2
સરેરાશ ઝડપની ગણતરી: જ્યારે બે સમાન અંતર અલગ-અલગ ઝડપે કાપવામાં આવે, ત્યારે સરેરાશ ઝડપ માટે માત્ર બે ઝડપનો સરવાળો કરી અડધા કરવાથી ખોટો જવાબ આવે છે. આ માટે ખાસ સૂત્ર 2xy(x + y) નો ઉપયોગ કરવો.
📝
Type 1
સાદા દાખલા અને એકમ રૂપાંતરણ
નિયમ: સીધા સૂત્રનો ઉપયોગ કરી એકમો બદલીને ગણતરી કરવી.
01
એક વ્યક્તિ 1600 મીટર લંબાઈનું અંતર 4 મિનિટમાં પસાર કરે છે તો તેની ઝડપ kmhr માં શોધો.
અંતર = 1600 મીટર = 1.6 કિ.મી.
સમય = 4 મિનિટ = 460 = 115 કલાક
ઝડપ = અંતરસમય
= 1.6(115) = 1.6 × 15
જવાબ = 24 kmhr
જવાબ: 24 km/hr
02
એક ખેલાડી 24 સેકન્ડની અંદર 200 મીટર દોડે છે તો તેની ઝડપ kmhr માં કેટલી થાય?